Tran na wzmocnienie odporności u dzieci i dorosłych. Jaki wybrać - w kapsułkach, czy w płynie? Tran źródłem omega-3

Marzena Herka
Tran to wyłącznie olej z wątroby ryb dorszowatych lub mięśni ryb sardynkowatych. Tran to nie to samo, co olej z wątroby rekina.
Tran to wyłącznie olej z wątroby ryb dorszowatych lub mięśni ryb sardynkowatych. Tran to nie to samo, co olej z wątroby rekina. frolicsomepl/Pixabay
Udostępnij:
Tran, czyli płynny tłuszcz pozyskiwany z wątroby ryb dorszowatych (tran z dorsza) to produkt o działaniu wzmacniającym układ odpornościowy. Tran w kapsułkach i w płynie ma te same właściwości, ale kapsułki nie mają nieprzyjemnego smaku jaki towarzyszy płynnemu produktowi. Tran dla dzieci jest korzystnym produktem, który stosowany regularnie pomaga chronić przed przeziębieniem, a także wspiera prawidłowy rozwój i pracę mózgu. Sprawdź, na co zwrócić uwagę przy zakupie tranu.

Czym tran i jakie ma właściwości?

Tran to płynny tłuszcz otrzymywany tylko i wyłącznie z wątroby ryb z rodziny dorszowatych [1]. Tranem nie nazywa się oleju z wątroby rekina, gdyż ma on inne właściwości. Tran jest źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 (EPA i DHA) oraz witamin A i D. Produkt często wzbogacany jest o witaminę E, która ma za zadanie ochronić kwasy tłuszczowe przed utlenieniem, czyli utratą cennych właściwości.

Bogactwo kwasów omega-3 w oleju z ryb dorszowatych jest cenne, gdyż ludzki organizm nie wytwarza ich samodzielnie w ilościach adekwatnych do jego potrzeb. Dlatego koniecznością jest dostarczenie kwasów omega-3 ze źródeł zewnętrznych, których najlepszym źródłem są tłuste ryby morskie [1], takie jak:

  • łosoś,
  • śledź, makrela,
  • szprotki,
  • sardynki.

Ewentualnie sięgnąć również można po suplementy diety zawierające te składniki.

Do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych należy kwas DHA (dokozaheksaenowy), który stanowi budulec mózgu, układu nerwowego oraz siatkówki oka [2]. DHA wpływa również na obniżenie poziomu trójglicerydów we krwi, a tym samym zmniejsza ryzyko zawałów i chorób serca. Odnotowano również jego działanie łagodzące reumatoidalne zapalenie stawów, wzmacniające odporność, stabilizujące poziom glukozy we krwi oraz redukujące uczucie głodu.

Kwas EPA (eikozapentaenowy) jest drugim kwasem tłuszczowym z rodziny omega-3 niezbędnym w codziennej diecie. EPA jest odpowiedzialny za prawidłową pracę serca oraz układu nerwowego. Warto częściej jadać ryby morskie lub zażywać tran w okresie wzmożonego wysiłku umysłowego, problemach z nauką i koncentracją. Kwasy omega-3 mają działanie antynowotworowe i powinny być stosowane w profilaktyce kobiecych, ginekologicznych nowotworów piersi i jajnika.

Witamina A jest ważna dla zmysłu wzroku, gdyż zapobiega tzw. kurzej ślepocie, czyli niedowidzeniu o zmierzchu. Jej działanie zapobiega zwyrodnieniu plamki żółtej - jest najczęstsza przyczyna pogorszenia widzenia w podeszłym wieku. Ponadto wspomaga prawidłowe funkcjonowanie nabłonka, dzięki czemu poprawia się stan włosów, skóry i paznokci. Witamina A uczestniczy w procesie wytwarzania komórek układu odpornościowego, dzięki czemu pomaga wzmocnić naturalne siły obronne organizmu.

Witamina D, czyli cholekalcyferol to składnik diety mający ogromny wpływ nie tylko na układ kostny ale i cały organizm. Prawidłowe stężenie witaminy D we krwi zapobiega odwapnieniu kości, krzywicy oraz osteoporozie, pod warunkiem dostarczenia odpowiedniej dla wieku dawki wapnia wraz z dietą. Wspomaga również układ odpornościowy, stymulując organizm do walki z bakteriami i wirusami.

Przeczytaj również:

Jaki tran wybrać dla siebie?

Tran jest nazwą określającą olej z ryb dorszowatych, natomiast w odniesieniu do tłuszczu z rekina stosowana jest błędnie. Prawidłowym terminem jest tran z wątroby dorsza i olej z wątroby rekina. Olej z rekina dostarcza mniej kwasów omega-3, niż tran z dorsza, a główną funkcją jest wzmacnianie odporności. Tran z ryb dorszowatych natomiast ma zastosowanie przy profilaktyce niedoborów kwasów tłuszczowych z rodziny n-3 w codziennej diecie m.in u osób z Hashimoto, depresją, oraz przy leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Stosowany jest także w celu wzmocnienia odporności.

W oleju z rekina zawarty jest skwalen (nie występuje on w tranie), który wspomaga ochronę organizmu przed infekcjami oraz przyspiesza gojenie się ran. Alkiloglicerole poprawiają krzepliwość krwi i funkcjonowanie szpiku kostnego, w którym wytwarzane są komórki układu odpornościowego (m.in. leukocyty) oraz erytrocyty (czerwone krwinki). Olej z rekina grenlandzkiego cechuje podobną lub niższą zawartością witamin A i D w porównaniu do tranu z dorsza.

Kiedy brać tran?

Tran z dorsza warto przyjmować w okresie jesienno-zimowym, kiedy dostęp do promieni słonecznych, a tym samym syntezy witaminy D jest ograniczony. Po olej z rekina, warto sięgnąć w sezonie wzmożonych zachorowań na grypę i przeziębienie.

Alternatywa dla tranu

Tran ma mniej popularną alternatywę, którą jest olej z mięśni ryb, zwykle pozyskiwany z ryb sardynkowatych. Zawiera podobną ilość kwasów tłuszczowych i witamin jak tran z dorsza, lecz jest od niego mniej zanieczyszczony. Wynika to z faktu, iż ryby sardynkowate są mniejsze, żyją krócej i nie są drapieżnikami jak rekiny czy dorsze, a więc akumulują mniej metali ciężkich z wody i pożywienia.

Kiedy tran nie jest dobry. Przeciwwskazania

Tran zawiera duże dawki witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które można łatwo przedawkować nie stosując się do zaleceń producenta w kwestii dawkowania preparatu. Hiperwitaminoza może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, odwapnienia kości, wykwitów skórnych oraz powstawania złogów nerkowych. Duże ilości witaminy A są toksyczne dla organizmu i mogą powodować nowotwory. Tran jest niewskazany dla osób chorujących na kamicę nerkową, hiperkalcemię i sarkoidozę. Należy unikać łączenia go z lekami przeciwzakrzepowymi.

Kupując olej z wątroby, a nie mięśni należy zwrócić uwagę na to, czy produkt jest odpowiednio oczyszczony i pochodzi z dobrych źródeł. Najlepiej wybrać tran rafinowany ze szczegółowo opisanym składem, w którym producent wymienia gatunek ryby, z jakiej pozyskał surowiec. W przypadku tranu dobra jakość zwykle idzie w parze z wyższą ceną, ale warto zapłacić więcej, aby mieć pewność, że produkt nie zawiera szkodliwych substancji.

Tran w kapsułkach, czy tran w płynie – który wybrać?

Tran w płynie można kupić w różnych wersjach smakowych, który zapewniają dodatki syntetycznych aromatów. Sztuczne składniki nie są jednak korzystne dla zdrowia, dlatego lepiej wybrać tran w naturalnej formie. Szczególnie polecany jest tran w kapsułkach.

Szczelne zamknięcie przeciwdziała degradacji kwasów omega-3, które są podatne na utlenianie w kontakcie z powietrzem.

Kapsułki zachowają, więc przez długi czas cenne kwasy tłuszczowe omega-3 (DHA i EPA) w przeciwieństwie do wielokrotnie odkręcanego tranu w butelce. Dodatkowo żelowa otoczka separuje od nieprzyjemnego smaku i zapachu oleju, podczas jego zażywania.

Tran dla dzieci i tran w ciąży

Tran to produkt, który można podawać niemowlętom, które ukończyły 6. miesiąc życia. W zależności od sposobu karmienia, warto skonsultować z lekarzem pediatrą podawanie tranu, gdyż w przypadku najmłodszych łatwo jest przedawkować zawarte w nim witaminy. Retinol, cholekalcyferol oraz kwasy omega 3 zawarte w tranie dla dzieci, zawarte są w takich dawkach na porcję, które nie powinny prowadzić do ich przedawkowania, pod warunkiem stosowania tranu zgodnie z przeznaczeniem. Wspomagają one prawidłowy rozwój układu kostnego, chronią przed krzywicą i wzmacniają odporność, dlatego gdy istnieje konieczność ich suplementacji, warto wybrać dobrej jakości tran w celu uzupełnienie deficytu składników w diecie.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe są bardzo ważnym elementem diety dzieci i młodzieży, ponieważ wspomagają prawidłowy rozwój ośrodkowego układu nerwowego. Rozwój układu nerwowego i mózgu odbywa się najsilniej w okresie pierwszych miesięcy życia oraz w życiu płodowym. U niemowląt karmionych piersią oraz karmionych mieszankami o składzie upodabnianym do składu mleka kobiecego (wszystkie mieszanki powinny być w taki sposób produkowane), które zawierają kwasy tłuszczowe EPA i DHA obserwuje się lepszy rozwój psychomotoryczny niemowlęcia i lepszy rozwój narządu wzroku[ 1].

Badania z udziałem dzieci z ADHD wykazały, że regularne podawanie kwasów omega-3 poprawia koncentrację i wycisza zachowanie.

Przyjmowanie tranu w ciąży, należy skonsultować z lekarzem, gdyż przedawkowanie witaminy A prowadzi do ciężkich uszkodzeń płodu. Tran można zażywać jedynie w przypadku niedoborów i zgodnie z zaleceniami lekarskimi.

Czy dziecko może nie chorować?

Źródła

  1. Materac E., Marczyński Z., Bodek. K.H.: Rola kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w organizmie człowieka. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2013.
  2. Hrebień-Filisińska A., Tarnowiecka-Kuca A.Bartkowiak A.: Badania jakościowe frakcji lipidowej emulsji … Innowacyjna Gospodarka.

Wideo

Materiał oryginalny: Tran na wzmocnienie odporności u dzieci i dorosłych. Jaki wybrać - w kapsułkach, czy w płynie? Tran źródłem omega-3 - Strona Zdrowia

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

J
Jarosław Klimkowski
W przypadku niemowlaczków (którym dha jest nadal potrzebne, bo ich mózg i cały układ nerwowy nadal się rozwija) ta suplementacja to raczej bogate w ten kwas mleko modyfikowane (hipp combiotik itp.). Zwłaszcza przy ubogiej w ryby czy wegańskiej diecie mamy. Niemowlak tranu raczej nie wypije ;-)
Dodaj ogłoszenie